In de wereld van onderhoud vliegen de afkortingen u om de oren: CMMS, EAM, MTBF, OEE, HACCP. Deze begrippenlijst legt ze stuk voor stuk uit, toegespitst op de technische dienst in de voedingsindustrie. Klik op een letter of een term om er direct heen te springen.
A
Audit trail
Een audit trail is een chronologisch, onveranderlijk logboek dat van elke handeling vastlegt wie iets deed, wat er gebeurde en wanneer. In onderhoud is het het bewijs waarmee u bij een audit kunt aantonen dat het werk daadwerkelijk en op tijd is uitgevoerd. Een betrouwbare audit trail is achteraf niet te wijzigen, zodat de auditor erop kan vertrouwen.
Lees: 6 fouten in de audit trail →B
BRC+ (BRCGS)
BRC+ (BRCGS Food Safety) is een wereldwijd erkende voedselveiligheidsstandaard. Voor onderhoud betekent het dat u aantoonbaar moet kunnen maken dat machines correct worden onderhouden en dat reparaties de voedselveiligheid niet in gevaar brengen. Auditors vragen om gepland onderhoud, een sluitende historie en bewijs van vrijgave na werk.
Lees: BRC+ audit-voorbereiding in 5 stappen →C
CMMS — Computerized Maintenance Management System
Een CMMS is een onderhoudsbeheersysteem dat storingen, preventief onderhoud, werkopdrachten en de complete onderhoudshistorie op een plek vastlegt. Het vervangt losse Excel-bestanden, mappen en WhatsApp-groepen door een systeem dat altijd actueel en aantoonbaar is. Het is de internationale term voor onderhoudssoftware.
Lees: alles over CMMS-software →Correctief onderhoud
Correctief onderhoud is onderhoud dat plaatsvindt nadat een storing of defect is opgetreden: u repareert wat kapot is. Het staat tegenover preventief onderhoud, waarbij u onderhoud plant voordat er iets misgaat. Een gezonde technische dienst streeft naar zo veel mogelijk gepland onderhoud en zo min mogelijk verrassingen.
Lees: preventief vs. correctief onderhoud →E
EAM — Enterprise Asset Management
EAM is software die de volledige levenscyclus van bedrijfsmiddelen beheert, inclusief financien, afschrijving en magazijn. Het is breder en zwaarder dan een CMMS, dat zich op het onderhoud zelf richt. Voor een fabrieks-TD die vooral grip wil op storingen en preventief onderhoud is een gericht CMMS doorgaans sneller live en eenvoudiger in gebruik.
Lees: CMMS vs. EAM →F
Food-grade smeermiddel (H1)
Een food-grade smeermiddel met H1-classificatie is goedgekeurd voor gebruik op plekken waar incidenteel contact met levensmiddelen mogelijk is. In de voedingsindustrie moet per smeerpunt aantoonbaar zijn dat het juiste H1-middel is gebruikt, gescheiden van non-food smeermiddelen, om besmetting te voorkomen.
Lees: food-grade smeermiddelen registreren →FSSC 22000
FSSC 22000 is een door GFSI erkend certificeringsschema voor voedselveiligheid, gebouwd op ISO 22000. Het stelt expliciete eisen aan onderhoud en aan het aantoonbaar beheersen van risico's rond apparatuur, inclusief preventief onderhoud en de afhandeling van tijdelijke reparaties.
Lees: FSSC 22000 en onderhoud →H
HACCP — Hazard Analysis and Critical Control Points
HACCP is een systematische methode om voedselveiligheidsrisico's te beheersen. Onderhoud raakt HACCP omdat slecht onderhouden machines een gevaar kunnen vormen op een kritisch controlepunt, bijvoorbeeld metaaldeeltjes door slijtage of lekkage van smeermiddel. Aantoonbaar onderhoud is daarom onderdeel van een HACCP-plan.
Lees: HACCP en onderhoud →I
IFS Food
IFS Food is een GFSI-erkende standaard voor voedselveiligheid en productkwaliteit. Net als BRC+ vraagt IFS Food om aantoonbaar, gepland onderhoud en om bewijs dat reparaties de voedselveiligheid niet aantasten. De norm wordt periodiek herzien; versie 8 bracht onder meer meer nadruk op onderhoudsdocumentatie.
Lees: IFS Food versie 8 →ISO 22000
ISO 22000 is de internationale norm voor managementsystemen voor voedselveiligheid. De norm verlangt beheerst onderhoud van apparatuur en infrastructuur als onderdeel van de basisvoorwaardenprogramma's, zodat het onderhoud zelf geen bron van besmetting wordt.
L
Lijnchef-vrijgave
Lijnchef-vrijgave (voedselveiligheid-vrijgave) is de bevestiging door een bevoegde lijnchef dat een productielijn na onderhoud of reparatie weer veilig in productie mag. Een goed CMMS laat een werkopdracht pas sluiten nadat die vrijgave is gegeven, zodat er nooit ongecontroleerd wordt opgestart.
M
MTBF — Mean Time Between Failures
MTBF is de gemiddelde tijd tussen twee storingen van een machine. Een hogere MTBF betekent een betrouwbaardere machine. Het is een kerngetal om de impact van preventief onderhoud te meten: als de MTBF stijgt, valt de machine minder vaak uit.
Lees: onderhouds-KPI's (OEE, MTBF, MTTR) →MTTR — Mean Time To Repair
MTTR is de gemiddelde tijd die nodig is om een storing te verhelpen, gemeten vanaf de melding tot het moment dat de machine weer draait. Een lagere MTTR betekent minder stilstand. Goede storingsregistratie en een vindbare onderhoudshistorie helpen de MTTR te verlagen.
Lees: onderhouds-KPI's (OEE, MTBF, MTTR) →O
OEE — Overall Equipment Effectiveness
OEE drukt in een percentage uit hoe effectief een machine wordt benut, als product van drie factoren: beschikbaarheid, prestatie en kwaliteit. Onderhoud beinvloedt vooral de beschikbaarheid: minder storingen en minder ongeplande stilstand betekenen een hogere OEE.
Lees: onderhouds-KPI's (OEE, MTBF, MTTR) →Onderhoudsbeheersysteem
Een onderhoudsbeheersysteem is de Nederlandse term voor een CMMS: software waarin al het onderhoud van een organisatie centraal wordt gepland, uitgevoerd en vastgelegd. De begrippen onderhoudsbeheersysteem, onderhoudssoftware en CMMS worden door elkaar gebruikt en betekenen in de praktijk hetzelfde.
Lees: alles over onderhoudssoftware →Onderhoudshistorie
De onderhoudshistorie is het complete, opzoekbare overzicht van alles wat er ooit aan een machine is gedaan: storingen, reparaties, preventieve beurten en vervangingen, telkens met datum, gebruiker en machine. Een goede historie is onmisbaar voor audits en voor het analyseren van terugkerende storingen.
P
Predictief onderhoud
Predictief onderhoud (conditiegestuurd onderhoud) gebruikt metingen zoals trillingen, temperatuur of draaiuren om te voorspellen wanneer onderhoud nodig is. U grijpt in vlak voordat een storing zou ontstaan, niet te vroeg en niet te laat. Het is een stap verder dan preventief onderhoud, dat op een vaste tijd of frequentie werkt.
Preventief onderhoud
Preventief onderhoud is gepland onderhoud dat u uitvoert voordat een machine kapotgaat, op basis van tijd of draaiuren. Het doel is storingen en ongeplande stilstand voorkomen. Een CMMS stuurt de beurten automatisch uit, zodat preventief onderhoud niet doorschuift tot er alsnog iets misgaat.
Lees: preventief-onderhoud-software →PWA — Progressive Web App
Een PWA is een webapplicatie die zich op een telefoon gedraagt als een echte app, inclusief offline gebruik, zonder dat er iets uit een appstore geinstalleerd hoeft te worden. Voor onderhoud op de fabrieksvloer is dat handig: monteurs openen de app meteen, ook op plekken met slecht bereik.
Lees: mobiel werken in de fabriek →S
Smeerschema
Een smeerschema legt vast welk smeerpunt op welke machine met welk smeermiddel en met welke frequentie gesmeerd moet worden. In een digitaal smeerschema worden de beurten automatisch ingepland en afgetekend, inclusief de registratie van food-grade (H1) middelen per punt.
Lees: smeerschema-software →Storingsmelding
Een storingsmelding is de registratie van een defect of probleem aan een machine, idealiter direct vanaf de fabrieksvloer met machine, omschrijving, prioriteit en foto. Door storingen centraal te melden raakt geen enkele melding meer zoek in een appgroep of op een briefje.
Lees: storingsregistratie op de fabrieksvloer →T
Technische dienst (TD)
De technische dienst (TD) is de afdeling die verantwoordelijk is voor het onderhoud en de beschikbaarheid van de machines en installaties in een productiebedrijf. De TD voert zowel preventief als correctief onderhoud uit en is in de voedingsindustrie een belangrijke schakel in het aantoonbaar borgen van voedselveiligheid.
TPM — Total Productive Maintenance
TPM is een onderhoudsfilosofie waarbij ook operators meehelpen aan het onderhoud van hun eigen machines, met als doel nul storingen en nul defecten. Eerstelijns taken zoals reinigen, smeren en inspecteren komen bij de operator te liggen, zodat de TD zich op complexer werk kan richten.
W
Werkopdracht
Een werkopdracht (work order) is de formele opdracht om een onderhoudstaak uit te voeren, met machine, omschrijving, toegewezen monteur en status. Na uitvoering wordt de opdracht met tijdstempel afgesloten, eventueel pas na lijnchef-vrijgave, zodat de planning en de historie altijd kloppen.
Van begrippen naar grip op uw onderhoud
Benieuwd hoe digitaal uw onderhoud nu is? Doe de gratis scan, of plan een vrijblijvende demo van Operato.