Een goed smeerschema legt per smeerpunt vast: machine, smeerpunt, smeermiddel, NSF-registratie (H1/H2), hoeveelheid, interval, methode, laatst uitgevoerd, door wie en een opmerking. De complete template staat hieronder als voorbeeld en is gratis te downloaden als CSV voor Excel. Laat uw e-mailadres achter en u kunt direct aan de slag.
Zoekt u een smeerschema-template voor Excel? U vindt hier geen half ingevuld lijstje, maar een template zoals technische diensten in de voedingsindustrie hem daadwerkelijk gebruiken: met food-grade registratie per smeerpunt, realistische voorbeeldregels en een opzet die ook bij een BRC+ of IFS Food audit overeind blijft.
Zo is een goed smeerschema opgebouwd
Een smeerschema is meer dan een lijst met machines en een vinkje. Het beantwoordt per smeerpunt vijf vragen: wat moet er gesmeerd worden, waarmee, hoeveel, hoe vaak en hoe? En na uitvoering: wanneer is het gedaan en door wie? Daarom bevat een bruikbare template deze kolommen:
- Machine - de installatie waar het smeerpunt op zit, bijvoorbeeld "Vacumeermachine".
- Smeerpunt - het specifieke punt: lager, ketting, geleider, tandwielkast.
- Smeermiddel - het voorgeschreven middel, zo specifiek mogelijk (merk, type, artikelnummer).
- NSF-registratie (H1/H2) - de food-grade classificatie van het middel. NSF H1 is toegelaten op plaatsen waar incidenteel contact met levensmiddelen mogelijk is; NSF H2 mag uitsluitend op plaatsen zonder enig contactrisico worden gebruikt.
- Hoeveelheid - aantal slagen vetpers, gram of "dunne film", om over- en ondersmering te voorkomen.
- Interval - wekelijks, maandelijks, per kwartaal of op draaiuren.
- Methode - vetpers, kwast, spuitbus, oliebad of automatisch smeersysteem.
- Laatst uitgevoerd - de datum van de laatste smeerbeurt.
- Door - wie de smeerbeurt heeft uitgevoerd.
- Opmerking - bijzonderheden, zoals "boven productzone: uitsluitend H1".
Vooral de NSF-kolom wordt in generieke templates vergeten, terwijl een auditor daar juist op doorvraagt. Hoe u die registratie verder aantoonbaar maakt, met certificaten en veiligheidsbladen, leest u in onze gids over food-grade smeermiddelen registreren.
De template
Hieronder ziet u de volledige template met acht realistische voorbeeldregels uit een productieomgeving in de voeding. Vervang de voorbeeldregels door uw eigen machines en smeerpunten.
Smeerschema (template) - Operato.nl
| Machine | Smeerpunt | Smeermiddel | NSF-registratie (H1/H2) | Hoeveelheid | Interval | Methode | Laatst uitgevoerd | Door | Opmerking |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Vacumeermachine | Lagers pomp | Food-grade vet (lithiumcomplex) | H1 | 2 slagen vetpers | Wekelijks | Vetpers | 14-07-2026 | J. de Vries | Nabij productzone: uitsluitend H1 |
| Vacumeermachine | Scharnieren deksel | Food-grade smeerspray | H1 | Licht inspuiten | Maandelijks | Spuitbus | 01-07-2026 | J. de Vries | Na natte reiniging controleren |
| Transportband inpaklijn 1 | Kettingaandrijving | Food-grade kettingolie | H1 | Dunne film over hele ketting | Wekelijks | Kwast | 14-07-2026 | M. Kowalski | Boven de band: alleen H1 |
| Transportband inpaklijn 1 | Lagers retourrol | Food-grade vet | H1 | 1 slag vetpers | Maandelijks | Vetpers | 30-06-2026 | M. Kowalski | Niet oversmeren: keerring beschadigt |
| Menger | Tandwielkast hoofdaandrijving | Tandwielolie | H2 | Bijvullen tot peilstreep | Per kwartaal | Oliebad | 15-05-2026 | R. Bakker | Gesloten kast, geen contactrisico |
| Afvulmachine | Geleiders vulkoppen | Food-grade vet | H1 | Dunne film | Wekelijks | Handmatig | 14-07-2026 | J. de Vries | Direct boven productstroom |
| Palletiseerder | Draaikranslager | EP-vet | H2 | 3 slagen vetpers | Maandelijks | Vetpers | 30-06-2026 | R. Bakker | Buiten productzone |
| Snijmachine | Kettingen hefsysteem | Food-grade kettingspray | H1 | Licht inspuiten | 2-wekelijks | Spuitbus | 07-07-2026 | M. Kowalski | Bij >60 draaiuren/week: interval halveren |
Zo gebruikt u de template
- Inventariseer uw smeerpunten. Loop machine voor machine langs alle lagers, kettingen, geleiders en aandrijvingen. Begin bij de meest kritische machines: de plekken waar een gemiste smeerbeurt de meeste stilstand of schade veroorzaakt.
- Vul per smeerpunt het smeermiddel en de NSF-registratie in. Gebruik het voorschrift van de machineleverancier en controleer per middel het NSF-registratienummer. Alles nabij de productstroom: uitsluitend H1.
- Bepaal hoeveelheid, interval en methode. Neem het leveranciersvoorschrift als startpunt en stel bij op basis van uw praktijk, bijvoorbeeld draaiuren of natte reiniging.
- Plan de smeerbeurten in. Verdeel de intervallen over de week of maand en wijs elke smeerronde toe aan een verantwoordelijke, zodat "iemand doet het wel" geen optie meer is.
- Vul na elke smeerbeurt de kolommen "Laatst uitgevoerd" en "Door" in. Alleen zo wordt de template een aantoonbaar logboek in plaats van een goed voornemen.
Wanneer een template niet meer volstaat
Eerlijk is eerlijk: voor een handvol machines is deze template in Excel prima. Maar een Excel-bestand herinnert niemand aan een smeerbeurt, houdt geen versies bij en een auditor kan zien noch bewijzen dat een regel niet achteraf is aangepast. In de praktijk zien we het misgaan zodra het aantal machines groeit: smeerbeurten schuiven door zodra het druk is, en bij de audit begint het verzamelwerk.
Herkent u dat, dan is de logische volgende stap een digitaal smeerschema: automatische herinneringen per smeerpunt, mobiel afvinken bij de machine en een onveranderlijk logboek dat u met één klik als PDF exporteert. Hoe dat werkt leest u op onze pagina over smeerschema-software, en hoe smering past in het bredere onderhoud in onze complete gids onderhoudssoftware voor de voedingsindustrie.
Veelgestelde vragen
Hoe maak ik een smeerschema?
Inventariseer per machine alle smeerpunten: lagers, kettingen, geleiders en aandrijvingen. Leg per smeerpunt vast welk smeermiddel hoort (inclusief NSF-registratie zoals H1), de hoeveelheid, de smeermethode en het interval. Noteer daarna bij elke uitgevoerde smeerbeurt de datum en wie het heeft gedaan. De template op deze pagina bevat precies deze kolommen plus voorbeeldregels om mee te starten.
Welke smeermiddelen zijn food-grade?
Food-grade smeermiddelen zijn middelen die door NSF International zijn geregistreerd voor gebruik in de levensmiddelenproductie. NSF H1-middelen zijn toegelaten op plaatsen waar incidenteel contact met levensmiddelen mogelijk is. Het NSF-registratienummer is het bewijs dat een middel daadwerkelijk food-grade is, niet de productnaam of het etiket alleen.
Hoe vaak moet ik smeren?
Er bestaat geen universeel interval. Het juiste interval volgt uit het voorschrift van de machineleverancier, gecombineerd met uw eigen praktijk: draaiuren, temperatuur en of de machine nat gereinigd wordt. Natte reiniging spoelt vet weg, waardoor vaker smeren nodig is. Begin met het leveranciersvoorschrift en stel bij op basis van wat u bij inspecties aantreft.
Wat is het verschil tussen H1 en H2?
NSF H1-smeermiddelen zijn toegelaten op plaatsen waar incidenteel, technisch onvermijdelijk contact met levensmiddelen kan optreden, zoals lagers en kettingen boven of nabij de productstroom. NSF H2-smeermiddelen mogen uitsluitend worden gebruikt op plaatsen waar geen enkele kans op contact met het product bestaat, bijvoorbeeld in een gesloten tandwielkast.
Klaar met Excel-smeerschema's?
Operato maakt van uw smeerschema een digitaal systeem met automatische herinneringen, food-grade registratie per smeerpunt en audit-export als PDF. Live in weken, één vast tarief.